Strona główna .Historia

Artykuł autorstwa dr Elżbiety Florek, został opublikowany w 2008 r. w "Czasopiśmie Geograficznym".

Początki Oddziału Słupskiego PTG są ściśle związane z Oddziałem PTG w Koszalinie. Wówczas, z inicjatywy Bernarda Czerwińskiego 8 października 1970 r. powstało Koło PTG w Słupsku, skupiające niemal wyłącznie nauczycieli geografii. Przewodniczącym Zarządu Koła został T. Michałowski, a uroczystą prelekcję wygłosił E.Z. Zdrojewski. Celem utworzonego Koła było krzewienie i popularyzacja różnych dyscyplin geografii wśród społeczeństwa, a w szczególności wśród aktywu czynnych geografów, popularyzacja nowej wiedzy geograficznej i troska o doskonalenie kadry pedagogicznej przez organizowanie odczytów, dyskusji oraz aktywnego udziału w wycieczkach naukowych. W pierwszym okresie działalności Koła ścisłą współpracę nawiązano z pracownikami Słupskiego Oddziału Państwowego Instytutu Hydrologiczno-Meteorologicznego.

W latach 1971 i 1972 zorganizowano 19 prelekcji oraz 3 wycieczki, w tym jedną zagraniczną. W 1973 r. nowym przewodniczącym został pracownik naukowy Wyższej Szkoły Nauczycielskiej S. Dobrzyński, a siedzibę Koła przeniesiono do WSN. Wtedy to najaktywniejszymi członkami Koła okazali się młodzi, rządni wiedzy pracownicy naukowi utworzonego w 1971 r. Zakładu Geografii. Wydarzeniem roku 1973 stała się prelekcja Elżbiety Dzikowskiej o podróży po Ameryce Południowej i Wyspie Wielkanocnej, na którą przybyło wielu słuchaczy spoza kręgu geografów.

W latach 1974-1976 pracom Koła przewodniczył B. Czerwiński - kierownik Zakładu Geografii WSN, a od roku 1975 Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Słupsku. W tym okresie rozpoczęto ścisłą współpracę przy organizowaniu Olimpiady Geograficznej. W 1974 r. Mieczysław Świekatowski został członkiem Okręgowego Komitetu Olimpiady Geograficznej w Koszalinie, któremu od 1980 r. przewodniczył. W następnych latach w pracach Komitetu brali też udział inni członkowie Koła: E. Rydz, A. Szwichtenberg, I. Kudelska, E. Pieńkowska, M. Pliszka.

W 1976 r. Koło zostało przekształcone w Oddział PTG. W tym też roku przewodniczącym został A. Ewert, który piastował to stanowisko aż do 1987 r. W pierwszym okresie kadencji nastąpił znaczny wzrost liczby członków naszego Oddziału, do którego wstępowały liczne rzesze studentów. Niestety większość z nich po zakończonych studiach rezygnowała z członkostwa w PTG, dlatego w latach późniejszych zaproponowano inne formy uczestnictwa w pracach PTG.

W latach 1988-1991 Oddziałowi przewodniczył Wacław Florek, którego kadencja przypadła na okres przebudowy politycznej i administracyjnej w Polsce. W tym okresie działalność statutowa Oddziału ograniczała się do prelekcji i to w większości organizowanych własnymi siłami. W 1991 r. utworzono sekcje: Geomorfologii, Dydaktyki Szkolnej i Olimpiady Geograficznej.

Dwie kolejne kadencje (1991-1996), to okres przewodnictwa Eugeniusza Rydza. W tym czasie okresowo zmniejszeniu uległa liczba członków Towarzystwa, co spowodowane było zmniejszającym się zainteresowaniem ze strony nauczycieli, którzy zafascynowani ówczesnymi nowościami, jakimi było wideo, a potem Internet, czasowo stracili zainteresowanie przekazem bezpośrednim. Pod koniec kadencji liczba członków Oddziału ponownie zaczęła wzrastać.

W 1994 r. Oddział został współorganizatorem II Konferencji "Geologia i Geomorfologia Pobrzeża i Południowego Bałtyku", której inicjatorem i przewodniczącym Komitetu Organizacyjnego był od początku W. Florek.

W 1996 r. Oddział, wraz z Instytutem Geografii Pomorskiej Akademii Pedagogicznej, został organizatorem 45. Zjazdu PTG pod hasłem "Polska w Europie Bałtyckiej". Przewodniczącym Komitetu Organizacyjnego został W. Florek, a osobą odpowiedzialną za organizację całości Elżbieta Florek. Zjazd zmobilizował wszystkich członków Oddziału do olbrzymiej pracy uwieńczonej zasłużonym sukcesem. Do Ustki, w której odbywały się obrady Zjazdu, przyjechało przeszło 380 osób, a konferencję otwierali członkowie honorowi PTG w osobach Anny Dylikowej, Alfreda Jahna i Jerzego Kondrackiego. Obrady odbywały się w 8 sekcjach i wygłoszono na nich 162 referaty. W sesji plenarnej wygłoszono 5 referatów. W sesji posterowej przedstawiono 17 posterów. W części terenowej Zjazdu odbyło się 6 atrakcyjnych jednodniowych wycieczek. Wydano tom z tekstami referatów oraz przewodnik wycieczek. Organizację Zjazdu, zakwaterowanie i wyżywienie uczestnicy ocenili bardzo wysoko, czemu wyraz dał Jerzy Kondracki w sprawozdaniu ze Zjazdu umieszczonym w "Przeglądzie Geograficznym" (t. 69, z. 1-2).

Do 1999 r. członkowie Oddziału brali aktywny udział w pracy Okręgowego Komitetu Olimpiady Geograficznej. Po zakończeniu wieloletniej pracy w Komitecie (w związku ze zmianami przestrzenno-organizacyjnymi) podziękowania i listy gratulacyjne otrzymali: Eugeniusz Rydz, Mieczysław Świekatowski, Emilia Pieńkowska i Mieczysław Pliszka.

Od 1997 r. Oddziałowi przewodniczy Elżbieta Florek. Od tego momentu jedną z dominujących form działalności stała się współorganizacja konferencji naukowych oraz organizacja prelekcji, od ściśle naukowych przez metodyczne do popularyzatorskich i krajoznawczych. Łącznie odbyło się 26 wykładów i prelekcji naukowych, na których naszymi gośćmi między innymi byli profesorowie: W. Maik, K. Szeroczyńska, A. Matczak, K. Mazurski, J. Drwal, E. Wiśniewski, M. Degórski, J. Mościbroda, M. Krzeptowski, M. Banach.

Do znaczących osiągnięć Oddziału Słupskiego należy zaliczyć współorganizowanie konferencji naukowych: XXVI Ogólnopolskiej Konferencji Kartograficznej (1999), IV, V, VI, VII Ogólnopolskiej Konferencji "Geologia i geomorfologia Pobrzeża i Południowego Bałtyku" (2000, 2002, 2004, 2006 - wszystkie 3-dniowe, uzupełniane sesjami terenowymi). Jubileuszowej Sesji z okazji 50. lecia Pracy Dydaktycznej dra Mieczysława Świekatowskiego (2002), XVIII i XXII Seminarium Geograficzno-Rolniczego (2002, 2006).

Dużym osiągnięciem jest zainicjowanie i prowadzenie od 1999 r. do dzisiaj (prowadzący - Elżbieta Florek) spotkań i prelekcji w "Klubie Obieżyświata". Przesłaniem ich jest przekazywanie przez zaproszonych podróżników swoich doświadczeń. Od chwili powstania zorganizowano już 55 takich spotkań, w których uczestniczyło ponad 6900 słuchaczy. Każde spotkanie kończy tematyczny konkurs z nagrodami dla młodzieży, forma którego spotkała się z natychmiastową akceptacją i cieszy się dużym zainteresowaniem uczestników.

Inną formą działalności członków naszego Oddziału są wystawy fotograficzne, które organizujemy od 2000 r. przedstawiając na nich prace nie tylko członków PTG, ale i studentów i pracowników Instytutu Geografii Akademii Pedagogicznej. Najciekawsze z nich to: 'Kraina w kratę" Elżbiety Szalewskiej, "Na krańcach świata" (w opracowaniu Elżbiety Florek), gdzie przedstawiono fotogramy z wszystkich wypraw naukowych, w których uczestniczyli pracownicy i studenci Instytutu Geografii, "Wyspy Zielonego Przylądka" Wacława Florka, "Czechy - zabytki UNESCO" Anety Łojek, "Śladami mongolskich koników" K. Burzyńskiej, D. Klawczyńskiego i P. Spychały, czy "Litwa 2006" Elżbiety i Wacława Florków i Anety Łojek.

W 2006 r. Oddział zorganizował dziesięciodniowe "Geograficzne Warsztaty Terenowe - Litwa 2006", które odbyły się w dniach 23.06.-02.07.2006. W warsztatach brało udział 47 osób, w większości członków Oddziałów w Słupsku, Gdańsku, Szczecinie i Wrocławiu. Program warsztatów został przygotowany przez Olegasa Pustelnikovasa - długoletniego profesora geografii Uniwersytetu Pedagogicznego w Wilnie, a od kilku lat profesora PAP i Algirdasa Gaigalasa - emerytowanego profesora Uniwersytetu Wileńskiego - długoletniego dyrektora tamtejszego Instytutu Geologii. W trakcie warsztatów przejechano 1870 km na Litwie (ogółem 3100 km). Program obejmował zapoznanie się z budową geologiczną Litwy (odsłonięcia dewońskich dolomitów, triasowych iłów, kredowych opok i neogeńskich piasków), 5 regionami geomorfologicznymi Litwy z typowymi formacjami polodowcowymi. Zwiedzono 2 muzea głazów narzutowych. W trakcie warsztatów omówiono również zagadnienia, związane z gospodarką wodną Litwy, z problemami transformacji gospodarki Litwy oraz zwiedzano liczne atrakcyjne i zabytkowe miejscowości (Karniów, Wilno, Troki, Kowno). Członkowie warsztatów wzięli udział w spotkaniu z zarządem Litewskiego Towarzystwa Przyrodniczego, a wszyscy zainteresowani zostali przyjęci w poczet jego członków. Członkiem honorowym został W. Florek. Warsztaty należy uznać za bardzo owocne i udane.

Członkowie Oddziału Słupskiego są również aktywnymi współorganizatorami Bałtyckiego Festiwalu Nauki. W 2005 r. byli autorami 10 sesji terenowych cieszących się olbrzymią popularnością, a w 2006 r. oprócz sesji terenowych zaprosili gości na 50. jubileuszowe spotkanie do "Klubu Obieżyświata" na wystawę fotograficzną i wyjątkowo ciekawą prelekcję pt.: "Tunezja znana i nieznana" (W. Florek).

Zarząd Oddziału w ciągu wielu lat przy organizacji różnych przedsięwzięć współpracował z różnymi instytucjami i firmami w Słupsku i w regionie. Najważniejszą jest stała współpraca z dyrekcją i pracownikami Instytutu Geografii Akademii Pomorskiej. Poza tym współpracujemy z Urzędem Miejskim w Słupsku, redakcją "Głosu Pomorza", Starostwem Powiatowym, Wydawnictwem "Kolumb", Parkiem Krajobrazowym 'Dolina Słupi", Słowińskim Parkiem Narodowym, Gminą Dębnica Kaszubska, Stowarzyszeniem Proekologicznym "Słupia", firmą ENWOD w Słupsku.

Nasi członkowie nie ograniczają się jedynie do aktywności na terenie Oddziału, ale działają również na szerszym polu. Oprócz członków, którzy pracowali w Okręgowym Komitecie Olimpiady Geograficznej, kilka innych osób od lat pełniło i pełni funkcje w Zarządzie Głównym PTG: Wacław Florek (wiceprzewodniczący Zarządu Głównego 1993-2000), Elżbieta Florek (członek Sądu Koleżeńskiego 1993-2003), Eugeniusz Rydz (członek Prezydium ZG 1993-2006, od 2005 r. Przewodniczący Komisji Odznaczeń i Wyróżnień PTG), Paulina Szmielińska-Pietraszek (członek Głównej Komisji Rewizyjnej 2000-2005, od 2006 r. z-ca Skarbnika ZG PTG). Trzeba zaznaczyć, że od lat członkowie Oddziału biorą corocznie aktywny udział w Zjazdach PTG, gdzie ich obecność zaznacza się z reguły kilkunastoma wygłoszonymi referatami. W okresie działania Oddziału Słupskiego szesnastu jego członków zostało wyróżnionych Złotą Odznaką PTG.

Oddział Słupski nie jest duży - liczy średnio od 30 do 40 członków - ale jest to grupa ludzi aktywnych i chętnych do działalności w zakresie, jaki sobie wybraliśmy i jesteśmy w niej dobrzy.

Florek E., 2008, Oddział Słupski Polskiego Towarzystwa Geograficznego, "Czasopismo Geograficzne", 79 (1-2), s. 148-151

© Copyright 2010-2017 Oddział Słupski PTG
Projekt i realizacja: dr Krzysztof Strzelecki